२८ एप्रिल २०२४

राज्यसेवा पूर्व परीक्षेमध्ये यावर प्रश्न अपेक्षित आहे..

🔴सर्वोच्च न्यायालयाचे न्या. अजय माणिकराव खानविलकर यांची राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी 27 फेब्रुवारी 2024 रोजी लोकपालच्या अध्यक्षपदी नियुक्ती.

➡️लोकपाल :-
🔴1st - न्या. पिनाकी चंद्र घोष
🔴2nd - न्या. ए. एम. खानविलकर

➡️वैधानिक संस्था✅
➡️लोकपाल ही संकल्पना - स्वीडन 1st देश १८०९✅
🔴फिनलॅड -1919
🔴डेन्मार्क -1955
🔴नॉर्वे - 1962
🔴न्यूझीलंड -1962- (1st Commonwealth Country)
🔴ब्रिटन-1967

🟢भारतात माजी कायदा मंत्री अशोक कुमार सेन हे 1960 च्या दशकाच्या सुरुवातीला संसदेत घटनात्मक लोकपालची संकल्पना मांडणारे पहिले भारतीय ठरले .

🟢डॉ. एल.एम. सिंघवी यांनी 1963 मध्ये लोकपाल आणि लोकायुक्त हे शब्द प्रथम वापरले.

🟢संसदेत 1st लोकपाल विधेयक -1968 (शांती भूषण यांनी)

🟢अण्णा हजारे उपोषण -15 एप्रिल 2011

🔴लोकपाल आणि लोकायुक्त कायदा 2013

➡️राष्ट्रपतींकडून संमती - 1 जानेवारी 2014
➡️लागू - 16 जानेवारी 2014 

🔴लोकपाल आणि लोकायुक्त (सुधारणा) कायदा 2016

🔴लोकपाल ही बहु-सदस्यीय संस्था आहे, ज्यामध्ये एक अध्यक्ष आणि जास्तीत जास्त 8 सदस्य असतात.
(निम्मे न्यायिक सदस्य असतील आणि किमान 50% सदस्य SC/ST/OBC/अल्पसंख्याक आणि महिला असतील.)

🔴अध्यक्ष/सदस्य म्हणून पदग्रहण करण्याच्या दिवसी कमीत कमी वय - 45 वर्षे असले पाहिजे.

🔴अध्यक्ष आणि सदस्यांचा कार्यकाळ 5 वर्षे किंवा वयाच्या 70 वर्षापर्यंत असतो.

🔴लोकपालच्या अधिकारक्षेत्रात पंतप्रधान, मंत्री, संसद सदस्य, गट A, B, C आणि D अधिकारी आणि केंद्र सरकारचे अधिकारी यांचा समावेश होतो.

🔴लोकपालच्या चौकशी शाखेला दिवाणी न्यायालयाचे अधिकार देण्यात आले आहेत.

➡️लोकायुक्त :-

🔴1st लोकायुक्त कायदा - ओडिसा -1970
🔴1st लोकायुक्त संस्था स्थापन - महाराष्ट्र - 1971
🔴सर्वात Strong लोकायुक्त संस्था - कर्नाटक

भारतातील काही समाजसुधारक व पदव्या

​​

▪️ सरदार : वल्लभभाई पटेल

▪️ महर्षी : धोंडे केशव कर्वे / विठ्ठल रामजी शिंदे

▪️ राष्ट्रसंत : तुकडोजी महाराज

▪️ हिंदुस्थानच्या कृषक क्रांतीचे जनक : पंजाबराव देशमुख

▪️ धन्वंतरी : डॉ. भाऊदाजी लाड

▪️ राजर्षी : शाहू महाराज

▪️ वस्तीगृहाचे अद्यजनक : शाहू महाराज

▪️ असंतोषाचे जनक : लोकमान्य टिळक

▪️ जहाल राजकारणी : लोकमान्य टिळक

▪️ मराठी भाषेचे शिवाजी : विष्णुशास्त्री चिपळूणकर

▪️ आधुनिक गद्याचे जनक : विष्णुशास्त्री चिपळूणकर

▪️ निबंधकार : विष्णुशास्त्री चिपळूणकर

▪️ मराठी भाषेचे शिल्पकार : विष्णुशास्त्री चिपळूणकर

▪️ मराठीतील जॉन्सन : विष्णुशास्त्री चिपळूणकर

▪️ क्रांतीसिंह : नाना पाटील

▪️ सेनापती : पांडुरंग महादेव बापट

▪️ सार्वजनिक काका : गणेश वासुदेव जोशी

▪️ मराठी भाषेतील पाणिनी :
      दादोबा पांडुरंग तर्खडकर

▪️ महाराष्ट्रातील पहिले धर्मसुधारक :
      दादोबा पांडुरंग तर्खडकर

▪️ महाराष्ट्रातील मार्टिन ल्युथरकिंग :
      महात्मा ज्योतीबा फुले ‌.

चालू घडामोडी :- 27 एप्रिल 2024

◆ भारतात दरवर्षी 27 एप्रिल रोजी ‘राष्ट्रीय कृमी दिन’ साजरा केला जातो.

◆ ‘सायमन हॅरिस टीडी’ हे आयर्लंडचे सर्वात तरुण पंतप्रधान ठरले आहेत.

◆ ICC ने टीम इंडियाचा माजी अष्टपैलू खेळाडू 'युवराज सिंग'ची आगामी T20 विश्वचषक 2024 चा ब्रँड ॲम्बेसेडर म्हणून नियुक्ती केली आहे.

◆ ‘नरसिंग यादव’ यांची भारतीय कुस्ती महासंघाच्या (WFI) ऍथलीट्स आयोगाच्या अध्यक्षपदी निवड झाली आहे.

◆ ‘G7 शिखर परिषद 2024’ इटलीमध्ये आयोजित करण्यात येणार आहे.

◆ अमिताभ चौधरी यांची ॲक्सिस बँकेच्या एमडी आणि सीईओपदी पुन्हा नियुक्ती करण्यात आली आहे.

◆ भारतीय हवाई दलाने अंदमान आणि निकोबार बेटांवर 'क्रिस्टल मेझ-2' क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी घेतली आहे.

◆ ASSOCHAM द्वारे आयोजित 2री ग्लोबल आयपी लीडरशिप समिट 'नवी दिल्ली' येथे होणार आहे.

◆ आगामी T20 विश्वचषक 2024 च्या आधी युगांडाने 'अभय शर्मा' यांची मुख्य प्रशिक्षक म्हणून नियुक्ती केली आहे.

◆ सौदीची तेल कंपनी आरामको आगामी फिफा विश्वचषकाची प्रायोजक बनली आहे.

◆ स्वच्छ ऊर्जेचा अवलंब करण्यात कर्नाटक आणि गुजरात ही राज्ये अव्वल स्थानावर आहेत.

◆ म्युच्युअल फंडातील गुंतवणुकीत देशात महाराष्ट्र हे राज्य प्रथम स्थानावर आहे.

◆ थॉमस चसक पुरुष बॅडमिंटन स्पर्धा 2024 चीन या ठिकाणी आयोजित करण्यात आल्या आहेत.

◆ टी-20 क्रिकेट च्या इतिहासात आयपीएल मधील 'पंजाब king’s' या संघाने सर्वात मोठ्या धावांचा यशस्वी पाठलाग केला आहे.

◆ 33वी बर्ड अँड नेचर फेस्टिवल छायाचित्र स्पर्धा पॅरिस येथे आयोजित करण्यात आली होती.

◆ पॅरिस येथे आयोजित बर्ड अँड नेचर फेस्टिवल छायाचित्र स्पर्धेत महाराष्ट्र राज्याच्या "बैजू पाटील" यांना फायर विंग्स या छायाचित्राला पहिले पारितोषिक मिळाले आहे.

◆ भारताचा औषध उद्योग आकाराच्या दृष्टीने जगातील तिसरा सर्वात मोठा उद्योग आहे.

◆ टेस्ला ही कंपनी ऑप्टिमस नावाचा ह्यूमनाईड रोबोट तयार करत आहे.

◆ प्रबोओ सुबियांतो यांची नुकतीच इंडोनेशिया देशाच्या राष्ट्रपती पदी घोषणा करण्यात आली आहे.

◆ 2024 मध्ये इटली मध्ये होणारे G7 देशाचे 50वे संमेलन असणार आहे.

◆ सस्टेनेबल फाईनेंस फॉर टायगर लॅण्डस्केप कॉन्फरन्स 2024 भूतान येथे आयोजित करण्यात आली आहे.

◆ हरियाणा राज्याच्या निवडणुक आयोगाने वोटर इन- क्यू हे ॲप लाँच केले आहे.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

२७ एप्रिल २०२४

चालू घडामोडी :- 26 एप्रिल 2024

◆ दरवर्षी 26 एप्रिल रोजी जागतिक बौद्धिक संपदा दिवस जगभरात साजरा केला जातो.

◆ बॉलिवूड अभिनेता रणदीप हुड्डा याला लता दीनानाथ मंगेशकर पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे.

◆ Fintech कंपनी 'BharatPe' ने देशातील पहिले ऑल-इन-वन-पेमेंट डिव्हाइस लाँच केले आहे.

◆ भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) ने कोटक महिंद्रा बँकेचे नवीन क्रेडिट कार्ड जारी करण्यावर बंदी घातली आहे.

◆ दीपांशू शर्माने आशियाई अंडर 20 ॲथलेटिक्स चॅम्पियनशिपमध्ये 70.29 मीटर भालाफेक करून सुवर्णपदक जिंकले आहे.

◆ ऑस्ट्रेलियन फर्म कंपेअर द मार्केट एयूने जारी केलेल्या अभ्यासानुसार, जगातील दुसरा सर्वात स्वस्त पासपोर्ट 'भारत'ने बनवला आहे.

◆ भारतीय टेनिसपटू युकी भंवरी आणि तिचा फ्रेंच जोडीदार अल्बानो ऑलिवेट्टी यांनी 2024 BMW ओपन टेनिस स्पर्धेचे दुहेरीचे विजेतेपद पटकावले आहे.

◆ 5G नेटवर्कची कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी C-DOT ने IIT जोधपूरसोबत करार केला आहे.

◆ चीनमधील शांघाय येथे ‘तिरंदाजी विश्वचषक 2024’ चे आयोजन करण्यात येणार आहे.

◆ JEE मेन्स परीक्षेत देशात प्रथम क्रमांक पटकवाणारा नीलकृष्णा गजरे हा महाराष्ट्रातील वाशिम जिल्ह्यातील रहिवाशी आहे.

◆ हिमाचल प्रदेश राज्यात देशातील पहिल्या 1500MW क्षमतेच्या बहुउद्देशीय हरित हायड्रोजन प्रायोगिक प्रकल्पाचे उद्घाटन करण्यात आले आहे.

◆ 26 वी जागतिक ऊर्जा काँग्रेस ची मंत्रीस्तरीय परीषद नेदरलँड या देशात आयोजित करण्यात आली होती.

◆ अमेरिका देशाचे नागरिकत्व मिळवणारा भारत जगातील दुसऱ्या सर्वात मोठा देश ठरला आहे.

◆ अमेरिकेचे नागरिकत्व मिळवणारा पहिला सर्वात मोठा देश मेक्सिको ठरला आहे.

◆ अमेरिकेचे व्हायजर-1 हे  अंतराळात सर्वात दूर गेलेले पाहिले मानवनिर्मित अंतराळयान आहे.

◆ Heavenly island of Goa हे पुस्तक श्रीधरन पिल्लई यांनी लिहिले आहे.

◆ 77 व्या कान्स चित्रपट महोत्सवामध्ये "Sunflowers were the first once to know" या भारतीय चित्रपटाची निवड करण्यात आली आहे.

◆ फ्रान्स देशात 15 ते 24 मे 2024 या कालावधीत 77 वा कान्स चित्रपट महोत्सव पार पडणार आहे.

◆ एशियन अंडर-20 एथेलेटिक्स चॅम्पियनशिप चे आयोजन दुबई येथे करण्यात आले आहे.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

२५ एप्रिल २०२४

पठाराची स्थानिक नावे

1) गाविलगडचे पठार – अमरावती
2)  बुलढाण्याचे पठार – बुलढाणा
3) खानापूरचे पठार – सांगली
4) पाचगणीचे पठार – सातारा
5) औंधचे पठार – सातारा
6) सासवडचे पठार – पुणे
7)  मालेगावचे पठार – नाशिक
8)  अहमदनगरचे पठार – नगर
9)  तोरणमाळचे पठार – नंदुरबार
10) तळेगावचे पठार – वर्धा
11) खानापूरचे पठार – सांगली
12) पाचगणीचे पठार सातारा
13) सासवडचे पठार – पुणे
14) मालेगावचे पठार – नाशिक
15) अहमदनगरचे पठार – नगर
16) तोरणमाळचे पठार – नंदुरबार
तळेगावचे पठार – वर्धा
17) गाविलगडचे पठार – अमरावती
18) बुलढाण्याचे पठार – बुलढाणा
19) यवतमाळचे पठार – यवतमाळ
20) कान्हूरचे पठार – अहमदनगर
21) कास पठार – सातारा
22) मांजरा पठार – लातूर, उस्मानाबाद
23) काठी धडगाव पठार – नंदुरबार
24) जतचे पठार – सांगली
25) आर्वी पठार – वर्धा, नागपुर
26) चिखलदरा पठार – अमरावती

भारतातील महत्त्वाची पदे

📕 भारताचे सरन्यायाधीश - धनंजय चंद्रचूड

📙 भारताचे लोकपाल - ए. एम. खानविलकर

📗भारताचे महान्यायवादी - आर. वेंकट रामणी

📒 भारताचे महालेखापाल - गिरीशचंद्र मर्मु

📘 नियंत्रक व लेखापरीक्षक -  एस. एस. दुबे

📓 भारताचे निवडणूक आयुक्त - राजीव कुमार

📔 केंद्रीय मुख्य माहिती आयुक्त - एस हिरालाल समरिया

📓 लोकसभा सभापती - ओम बिर्ला

📙 राज्यसभा सभापती - जगदीप धनखड

📕 भारताचे वित्तमंत्री - निर्मला सीतारमण

📒 भारताचे परराष्ट्रमंत्री - एस. एस. जयशंकर

📘 केंद्रीय दक्षता आयोग आयुक्त - ए. एस. राजीव

📕 केंद्रीय लोकसेवा आयोग अध्यक्ष - मनोज सोनी

📗 राष्ट्रीय मानवी हक्क आयोग अध्यक्ष - अरूणकुमार मिश्रा

📕 राष्ट्रीय महिला आयोग अध्यक्ष - रेखा शर्मा

📘 रिझर्व बँक गव्हर्नर - शक्तीकांत दास

📓 निती आयोग अध्यक्ष - नरेंद्र मोदी

📒 निती आयोग उपाध्यक्ष - सुमन बेरी

📘 पंधराव्या वित्त आयोगाचे अध्यक्ष - एन.के.सिंग

📔 सोळाव्या वित्त आयोगाचे अध्यक्ष - अरविंद पंगारिया

📕 सातव्या वेतन आयोगाचे अध्यक्ष - अशोककुमार माथूर

📙 स्टेट बँक ऑफ इंडिया अध्यक्ष - दिनेश कुमार खरा

📓 सेबी च्या अध्यक्षा - माधवी पुरी बुच

📔 नाबार्ड बँक अध्यक्ष - के. व्ही. शाजी

📓 LIC चे अध्यक्ष - सिद्धार्थ मोहंती

📙 केंद्रीय सक्तवसुली संचालनालय - राहुल नवीन

चालू घडामोडी :- 24 एप्रिल 2024

◆ 'राष्ट्रीय पंचायती राज दिन' दरवर्षी 24 एप्रिल रोजी भारतात साजरा केला जातो.

◆ ‘प्राध्यापक नईमा खातून’ या अलीगड मुस्लिम विद्यापीठाच्या पहिल्या महिला कुलगुरू ठरल्या आहेत.

◆ नोव्हाक जोकोविचला लॉरियस स्पोर्ट्स अवॉर्ड्स 2024 मध्ये वर्षातील सर्वोत्तम खेळाडूचा पुरस्कार देण्यात आला आहे.

◆ नेपाळची राजधानी काठमांडू येथे पहिल्या आंतरराष्ट्रीय इंद्रधनुष्य पर्यटन परिषदेचे आयोजन करण्यात आले आहे.

◆ भारताच्या गीता सबरवाल यांची इंडोनेशियातील UNO च्या स्थानिक समन्वयक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे.

◆ भारतीय स्क्वॉशपटू सौरव घोषालने व्यावसायिक स्क्वॉशमधून निवृत्ती जाहीर केली आहे.

◆ प्रसिद्ध उद्योगपती रतन टाटा यांना कलिंगा इन्स्टिट्यूट ऑफ सोशल सायन्सेसतर्फे 'मानवतावादी सन्मान' देऊन गौरविण्यात आले आहे.

◆ गोव्याचे राज्यपाल पी. एस.  श्रीधरन पिल्लई यांनी ‘हेवनली आयलंड्स ऑफ गोवा’ हे पुस्तक लिहिले आहे.

◆ मॅक्स वर्स्टॅपेनने शांघाय ग्रँड प्रिक्सचे विजेतेपद पटकावले आहे.

◆ श्रीजा अकुला ही भारताची प्रथम क्रमांकाची टेबल टेनिस पटू ठरली आहे.

◆ भारताची टेबल टेनिस पटू श्रीजा अकुला ही जागतिक टेबल टेनिस क्रमवारीत 38व्या स्थानावर पोहचली आहे.

◆ टेनिस पटू नोवाक जोकोविच हा पाचव्यांदा लॉरियस पुरस्काराचा मानकरी ठरला आहे.

◆ क्रीडा क्षेत्रातील प्रतिष्ठेचा लॉरियस पुरस्कार मिळवणारी एताना बोनमती(स्पेन) ही पहिली फुटबॉल पटू ठरली आहे.

◆ सौरभ घोषाल याने नुकतेच निवृत्ती जाहीर केली. तो स्क्वॉश या खेळाशी संबंधित आहे.

◆ क्रीडा क्षेत्रातील प्रतिष्ठेच्या लॉरियस पुरस्कार 2024 मध्ये वर्षांतील सर्वोत्तम संघ पुरस्कार स्पेन या देशाच्या महिला फुटबॉल संघाला जाहीर झाला आहे.

◆ जागतिक लसीकरण आठवडा 24 ते 30 एप्रिल दरम्यान साजरा करण्यात येतो.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

२४ एप्रिल २०२४

सहकार

  


11th सहकार  :- Click Here


12th सहकार  :- Click Here

अर्थशास्त्र

   


11th अर्थशास्त्र  :- Click Here


12th अर्थशास्त्र  :- Click Here

पर्यावरण

 


11th पर्यावरण :- Click Here 


12th पर्यावरण :- Click Here 

शिक्षणशास्त्र

 


 


11th शिक्षणशास्त्र  :- Click Here


12th शिक्षणशास्त्र  :- Click Here

राज्यशास्त्र

 


11th Polity :- Click Here


12th Polity :- Click Here

Science

  


6th Science :- Click Here


7th Science :- Click Here


8th Science :- Click Here


9th Science :- Click Here


10th Science 1  :- Click Here


10th Science 2  :- Click Here


11th अन्न व तंत्रज्ञान :- Click Here


11th Physics :- Click Here


11th Biology :- Click Here


11th Chemistry :- Click Here


12th Physics :- Click Here


12th Biology :- Click Here


12th Chemistry :- Click Here

भूगोल

 

5th  भूगोल :- Click Here


6th भूगोल :- Click Here


7th भूगोल :- Click Here


8th भूगोल :- Click Here


9th भूगोल :- Click Here


10th भूगोल :- Click Here


11th भूगोल:- Click Here


12th भूगोल  :- Click Here



इतिहास

 


6th History+Polity :- Click Here


7th History+Polity :- Click Here


8th History+Polity :- Click Here


9th History+Polity :- Click Here


10th History+Polity :- Click Here


11th History  :- Click Here


12th History  :- Click Here



चालू घडामोडी :- 23 एप्रिल 2024

◆ युनायटेड स्टेट्स 2023 मध्ये सर्वाधिक लष्करी खर्च करणारा देश बनला आहे.

◆ केरळमध्ये सर्वात मोठा मंदिर उत्सव ‘थ्रिसूर पूरम 2024’ साजरा करण्यात आला.

◆ फ्रेंच ऑटोमेकर सिट्रोएनने भारताचा माजी कर्णधार महेंद्रसिंग धोनीची सिट्रोएन इंडियाचा ब्रँड ॲम्बेसेडर म्हणून नियुक्ती केली आहे.

◆ भारतीय वंशाचे प्राध्यापक कौशिक राजशेखर यांना जपानच्या अभियांत्रिकी अकादमीने आंतरराष्ट्रीय फेलोशिप प्रदान केली आहे.

◆ भारतीय दूध ब्रँड नंदिनी आगामी T20 विश्वचषक स्पर्धेतील स्कॉटलंड आणि आयर्लंड संघाची प्रायोजक बनली आहे.

◆ कुवेतमध्ये पहिल्यांदाच हिंदी रेडिओचे प्रसारण सुरू झाले आहे.

◆ ब्राझीलच्या घनदाट जंगलात वाघाची नवीन प्रजाती (क्लाउडेड टायगर कॅट) सापडली आहे.

◆ कॅंडिडेट बुद्धिबळ स्पर्धा जिंकणारा सर्वात युवा ग्रँडमास्टर "डी. गुकेश" ठरला आहे

◆ कॅंडिडेट बुद्धिबळ स्पर्धा जिंकणारा डी. गुकेश हा दुसरा भारतीय बुद्धीबळ पटू ठरला आहे.

◆ कॅंडिडेट बुद्धिबळ स्पर्धा कॅनडा या देशात आयोजित करण्यात आली होती.

◆ कॅंडिडेट बुद्धिबळ स्पर्धा मध्ये महिला गटात चीन देशाच्या टॅन झोंगिने विजेतेपद पटकावले आहे.

◆ कॅंडिडेट बुद्धिबळ स्पर्धा जिंकणाऱ्या डी. गुकेश ची विश्विजेतेपदा साठी चीन देशाच्या डिंग लिरेन शी होणार आहे.

◆ नॅशनल फर्टीलायझर लिमिटेड या कंपनीला नवरत्न दर्जा प्राप्त झाला असून कंपनीची  स्थापना 1974 साली झाली आहे.

◆ जागतिक पुस्तक दिवस 23 एप्रिल रोजी साजरा करण्यात येतो.

◆ जागतिक पुस्तक दिन 2024 ची थीम "read your way" ही आहे.

◆ संरक्षण खर्चाच्या बाबतीत भारत जगात चौथ्या क्रमांकावर आहे.

◆ संरक्षण खर्चाच्या बाबतीत जगात अमेरिका हा देश प्रथम क्रमांकावर आहे.

◆ नेपाळमध्ये पहिली इंद्रधनुष्य पर्यटन परिषद आयोजित करण्यात आली आहे.

◆ प्रज्ञा मिश्रा यांची OpenAI ची भारतातील पहिली कर्मचारी म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

२३ एप्रिल २०२४

भारतातील आर्थिक नियोजनाचा इतिहास--हा घटक राज्यसेवा व संयुक्त परीक्षा दोन्हींसाठी सामायिक आहे


🌸 विश्वेश्वरय्या योजना--1934 

म्हैसूर राज्याचे दिवाना एम विश्वेश्वरय्या यांनी सर्वप्रथम भारतीय नियोजनाची योजना मांडली.

👉 "The planned economy of India" या पुस्तकात. 

👉त्यांनी 'नियोजन करा किंवा नष्ट व्हा' असा संदेश दिला.  

👉भर--औद्योगीकरण


🌸 FICCI योजना--1934 

अध्यक्ष-एन आर सरकार 

👉मुक्त अर्थव्यवस्थेला विरोध 

👉एका राष्ट्रीय नियोजन आयोगाची गरज व्यक्त केली. 

👉केन्स वादी विचारसरणीचा अवलंब


🌸 काँग्रेस योजना 1938

राष्ट्रीय नियोजन समितीची स्थापना 

अध्यक्ष-- पंडित जवाहरलाल नेहरू 

सदस्य --15  / उपसमित्या --29


🌸 मुंबई योजना 1944

👉8 प्रमुख उद्योगपतींनी "A plan of economic development for  India" हा कृती आराखडा जाहीर.

👉भर--तीव्र औद्योगीकरण, जमीन सुधारणा, लघुउद्योग, व्यापार,विकास 


🌸 गांधी योजना-- 1944 

मांडली-श्री नारायण अग्रवाल 

👉आर्थिक विकेंद्रीकरण हे मुख्य वैशिष्ट्य 

 👉भर--ग्रामीण विकास, कुटीर व लघु उद्योग आणि कृषी 


🌸 जनता योजना-- 1945 

मांडली-- मानवेंद्रनाथ रॉय 

👉भर--कृषी व उद्योग

👉मुंबई योजनेला प्रत्युत्तर 


🌸 सर्वोदय योजना-- 1950 

मांडली-- जयप्रकाश नारायण 

👉उद्दिष्ट-- अहिंसक पद्धतीने शोषण विरहित समाज निर्माण करणे.

 👉भर- कृषीक्षेत्र,लघुउद्योग, स्वयंपूर्णता जमीन सुधारणा, आर्थिक विकेंद्रीकरण 

 👉महात्मा गांधी व विनोबा भावे यांच्या विचारसरणीवर आधारित.


22 एप्रिल 2024 Questions


🔖 प्रश्न.1) भारतीय नौदलाचे नवीन प्रमुख म्हणून कोणाची निवड झाली आहे?

उत्तर - दिनेश कुमार त्रिपाठी


🔖 प्रश्न.2) NSG चे नवीन DG म्हणून कोणाची नियुक्ती करण्यात आली आहे?

उत्तर - नलिन प्रभात 


🔖 प्रश्न.3) भारताने अलीकडेच ब्रह्मोस सुपरसॉनिक क्षेपणास्त्रांची पहिली खेप कोणत्या देशाला सुपूर्द केली ?

उत्तर – फिलीपिन्स


🔖 प्रश्न.4) स्कायट्रॅक्स अवॉर्ड्सद्वारे कोणत्या विमानतळाला "जगातील सर्वोत्तम विमानतळ" म्हणून ओळखले जाते ?

उत्तर – हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ


🔖 प्रश्न.5) ज्वालामुखीच्या उद्रेकामुळे चर्चेत आलेला माऊंट रुआंग पर्वत कोणत्या देशात आहे ?

उत्तर – इंडोनेशिया


🔖 प्रश्न.6) आकाशगंगेत सर्वात मोठा स्टेलर कृष्णविवर सापडला असुन त्याचे नाव काय आहे ?

उत्तर – BH ३ 


🔖 प्रश्न.7)  १३ व्या युरोपियन मुलींच्या गणितीय ऑलिम्पियाडचे आयोजन कोठे करण्यात आले होते ?

उत्तर – जॉर्जिया 


🔖 प्रश्न.8) कोणत्या देशाने पहिल्यांदा अवकाशात युद्ध सराव मिशन विक्ट्स हेज ची घोषणा केली ?

उत्तर – अमेरिका


🔖 प्रश्न.9)  फ्रेंच भाषा दिन कधी साजरा करण्यात येतो ?

उत्तर – २० एप्रिल


🔖 प्रश्न.10) इंडिया:the road to Renaissance A vision and agenda हे पुस्तक कोणी लिहिले आहे ?

उत्तर – भिमेश्वर चल्ला

हिमालया मधील महत्त्वाच्या खिंडी..

✅ अ) जम्मू आणि काश्मीर  ::

       1) बारा लाचा 

       2) बनिहल खिंड

       3) झोजी - ला 

       4) पीर पंजाल खिंड 

------------------------------------------------

✅ ब) अरुणाचल प्रदेश ::

        1) बोमदी - ला 

        2) दिहांग खिंड 

        3) दिफू खिंड 

        4) लिखापानी खिंड 

---------------------------------------------------

✅क) उत्तराखंड :: 

       1) लिपु लेख खिंड 

       2) मना खिंड 

       3) मंगशा धारा खिंड 

       4) मुलिंग ला 

       5) निती खिंड 

       6) तराईल खिंड 

       7) माऱ्हि ला 

       8) तिम - जून - ला 

       9) शलसल खिंड 

     10) बालचा धुरा खिंड 

     11) कुंग्रीन बिंगरी 

     12) लांपिया खिंड 

---------------------------------------------------

✅ड) हिमाचल प्रदेश :: 

        1)बुरझिल खिंड 

        2)देबसा खिंड

        3)रोहतांग खिंड 

        4)शिप्की - ला 

---------------------------------------------------

✅इ) सिक्कीम :: 

        1)जेलप - ला 

        2) नथु - ला 

चालू घडामोडी :- 22 एप्रिल 2024

◆ केकी मिस्ती यांची HDFC लाइफ इन्शुरन्स बोर्डाच्या अध्यक्षपदी नियुक्ती करण्यात आली आहे.

◆ 6 वर्षांच्या तक्षवी वाघानीने 25 मीटरपेक्षा कमी अंतरावर 16 सेमी इतक्या कमी लिंबो स्केटिंगमध्ये नवा विश्वविक्रम प्रस्थापित केला आहे.

◆ केंटो मोमोटाने(जपान) वयाच्या 29 व्या वर्षी आंतरराष्ट्रीय बॅडमिंटनमधून निवृत्तीची घोषणा केली.

◆ सुरिंदर एस जोधका, विकास कुमार यांची आदिसेशिया पुरस्कारासाठी निवड करण्यात आली आहे.

◆ नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळाने नेव्हिगेशन प्रणालीचे मूल्यांकन करण्यासाठी "डॉपलर अतिशय उच्च-वारंवारता ओम्नी श्रेणी (DVOR) कॅलिब्रेशन फ्लाइट" चे उद्घाटन केले.

◆ जगभरात दरवर्षी 22 एप्रिल हा दिवस पृथ्वी दिवस किंवा 'जागतिक वसुंधरा दिन' म्हणून साजरा केला जातो.

◆ जागतिक वसुंधरा दिन 2024 ची थीम “प्लॅनेट विरुद्ध प्लास्टिक” ही आहे.

◆ बलराज पन्वर रोईंग या खेळात पॅरिस ऑलिंपिकची पात्रता मिळवणारा तो भारताचा पहिलाच खेळाडू ठरला आहे.

◆ चार दिवसांचा आठवडा करणारा सिंगापूर आशिया खंडातील पहिला देश.

◆ दिनेश कार्तिक हा आयपीएल मध्ये 250 सामने खेळणारा तिसरा क्रिकेट पटू ठरला आहे.

◆ प्लॅस्टिक मुळे होणाऱ्या प्रदूषणाला अटकाव करण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रांनी कॅनडा या देशाच्या ओटावा येथे 23 ते 29 एप्रिल दरम्यान विशेष परिषदेचे आयोजन केले आहे.

◆ Inteligens ब्युरो IB च्या विशेष निर्देशक पदी सपना तिवारी यांनी निवड झाली आहे.

◆ अंतरीक्ष विज्ञानाच्या योगदानाबद्दल पी. सुब्बाराव यांना आर्यभट्ट पुरस्कार देण्यात आला आहे.

◆ आर्टेमिस करारात सामील होणारा स्वीडन हा 38वा देश ठरला आहे.

◆ AI सक्षम लॉर्ज लँग्वेज मॉडेल Liama-3 हे Meta या कंपनीने लाँच केले आहे.

◆ मोहम्मद सालेम यांच्या छायाचित्राला वर्ड प्रेस ऑफ द इयर 2024 पुरस्कार मिळाला आहे.

◆ दीपिका सोरेंग हिला असुंता लाक्रा पुरस्कार मिळाला आहे. ती हॉकी खेळाशी संबंधित आहे.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

२२ एप्रिल २०२४

MPSC समाजकल्याण अधिकारी गट अ व ब, इतर मागास बहुजन विभाग अधिकारी गट अ व ब परीक्षेची तयारी कशी कराल?



       MPSC सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागातील सहायक आयुक्त समाजकल्याण व तत्सम गट- अ संवर्ग 41 पदे, समाजकल्याण अधिकारी गट-ब साठी 22 पदे, व गृहप्रमुख, गट ब या संवर्गातील 18 पदांसाठी भरती केली जात आहे. या पदांसाठी अनुक्रमे 5836, 35361 व 796 विद्यार्थ्यांनी अर्ज केले आहेत. त्याचप्रमाणे इतर मागास बहुजन कल्याण विभागातील सहायक संचालक / संशोधन अधिकारी / प्रकल्प अधिकारी, गट अ संवर्ग 26 पदे व इतर मागास बहुजन कल्याण अधिकारी, गट-ब संवर्ग 31 पदे भरती होणार असून त्यासाठी अनुक्रमे 2864 व 11241 विद्यार्थ्यांचे अर्ज प्राप्त झाले आहेत. या दोन्ही विभागातील परीक्षांसाठी चाळणी परीक्षा होणार असून त्यांचा नवीन अभ्यासक्रम आयोगाने घोषित केला आहे, त्यानुसार यामधील गट ब पदांसाठी चाळणी परीक्षा 19 मे 2024 रोजी होणार आहे.

       परीक्षेत 100 प्रश्न  200 गुण व मुलाखत 50 गुणांसाठी असणार आहे. परीक्षेसाठी 1 तास वेळ असून 60 मिनिटात 100 प्रश्न सोडविण्याचे आव्हान विद्यार्थ्यांसमोर आहे, कारण परीक्षेत चुकीच्या उत्तरासाठी 1/4 नकारात्मक गुण पद्धती लागू आहे.

       सध्या अंतिम निवडीसाठी विद्यार्थ्यांनी गुण लेखी परीक्षेत अधिक गुण संपादन करण्यावर भर देणे आवश्यक आहे.


*समाजकल्याण परीक्षेच्या अभ्यासक्रमाचे स्वरूप*

       समाजकल्याण गट ब व इतर मागास बहुजन अधिकारी गट ब पदाचा अभ्यासक्रम समान असून त्यात पुढील घटक समाविष्ट आहेत, मागील प्रश्नपत्रिकांचा आढावा घेतला असता या घटकावर  किती प्रश्न असतील याचा अंदाज बांधता येतो. 

1.समाजकल्याण अध्ययन - 40 ते 45 प्रश्न

2.बुद्धिमापन प्रश्न - 10 ते 15 प्रश्न

3.चालू घडामोडी - 5 ते 10 प्रश्न

4.विज्ञान व अभियांत्रिकी - 10 ते 15 प्रश्न

5.कला शाखेतील घटक इतिहास, भूगोल व राज्यव्यवस्था - 10 ते 15 प्रश्न

6.वाणिज्य व अर्थव्यवस्था - 8 ते 10 प्रश्न

7. मराठी - 10 ते 15 प्रश्न

          विद्यार्थ्यांना आयोगाच्या स्पर्धा परीक्षेचा पॅटर्न समजून घेण्यासाठी समाजकल्याण विभागाच्या गट अ व ब पदासाठी घेतलेल्या परीक्षेच्या प्रश्नपत्रिका अभ्यासणे अत्यावश्यक आहे. त्याचप्रमाणे मागील परीक्षांमध्ये परीक्षेत विचारलेले समाजकल्याण अध्ययन घटकावरील व इतर घटकांचे प्रश्न अभ्यासल्यास विद्यार्थ्यांना आयोगाच्या अभ्यासक्रमानुसार नेमका काय अभ्यास करायचा हे लक्षात येईल.


*MPSC समाजकल्याण संदर्भ पुस्तके*


*1.MPSC समाज कल्याण विभाग पूर्वीच्या 6 संस्करित प्रश्नपत्रिका व इतर परिक्षातील समाजकल्याण  विश्लेषणात्मक स्पष्टीकरणासह लेखक- डॉ. शशिकांत अन्नदाते* - या पुस्तकात mpsc परीक्षेच्या समाजकल्याण प्रश्नपत्रिका सखोल स्पष्टीकरणासह देण्यात आले असल्याने  अभ्यासाची रणनीती व अभ्यासक्रमातील कोणत्या घटकांवर भर द्यावा हे लक्षात येण्यासाठी पुस्तक अतिशय उपयुक्त ठरेल.


2.विज्ञान व अभियांत्रिकी घटक के सागर सुधारित 37 वी आवृत्ती


3.व्यावसायिक समाजकार्य- डॉ. प्राजक्ता टांकसाळे


4. समग्र समाजकल्याण अध्ययन -डॉ. प्राजक्ता टांकसाळे व प्रा. अनुराधा जोशी


5. बुद्धिमत्ता चाचणी - के सागर/सचिन ढवळे


6. स्मॉलेस्ट जनरल नॉलेज -  विनायक घायाळ (कला शाखा घटकासाठी)


7. वाणिज्य व अर्थव्यवस्था घटक - स्टेट बोर्ड 11 वी व 12 वी पाठ्यपुस्तक


8.चालू घडामोडी - परिक्रमा मासिक व कोणतेही इतर पुस्तक


9. मराठी - के सागर/ बाळासाहेब शिंदे


10. समाजकल्याण प्रशासन - डी आर सचदेव / नितीन कोतापल्ले


(कृपया सदर माहिती MPSC  समाजकल्याण व इतर मागास बहुजन कल्याण विभागाची परीक्षेची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना शेअर करावी ही विनंती)

Prelims की Mains?


परीक्षेच्या तारखेच्या या अनिश्चिततेच्या काळात अनेक जण मला हा प्रश्न विचारत आहेत. मुळात हा प्रश्नच बदलून विचारायला हवा. 

Prelims किती वेळ आणि Mains किती वेळ? हा योग्य प्रश्न आहे. कसं, पाहूया.


अशा प्रश्नाचं कुठलंही एक असं उत्तर देता येत नाही. ते प्रत्येकाने आपापलं शोधायचं असतं. फक्त ते कसं शोधायचं याची दिशा तुम्हाला पुढे मिळेल.


दिवसातील किती वेळ Prelims आणि किती वेळ Mains, या प्रश्नाचं उत्तर तुम्हाला Prelims किती मार्काधिक्याने पास होण्याचा confidence आहे यावर अवलंबून आहे. मार्काधिक्य म्हणजे expected cutoff पेक्षा किती मार्क्स अधिक. Thumb rule असा आहे की पहिल्या key ने हे मार्काधिक्य 20 च्या घरात हवे, जेणेकरून दुसऱ्या key चे दडपण न घेता Mains चा अभ्यास जोरदार सुरू करता येईल. Prelims ला 'खजूर मे अटके' असे काठावरचे मार्क्स असतील तर दुसरी key येईपर्यंत पूर्ण ताकद लागत नाही आणि आपण Mains ची निम्मी लढाई तिथेच हरतो. त्यामुळे Prelims ला दमदार Lead घेणे महत्त्वाचे!


Prelims पास होण्याच्या आत्मविश्वासाच्या पातळीनुसार चर्चेच्या सोयीसाठी खालीलप्रमाणे 3 गट करू.


1. पहिला गट : पहिल्यांदा Prelims देणारे, आधी दिलेली मात्र Cutoff पासून खूप दूर राहिलेले, एकंदरीत Prelims ची भीती वाटणारे.

या गटाने Mains चा विचार न करता, पूर्णपणे Prelims वरती लक्ष केंद्रित करावे. कच्चे दुवे ओळखून त्यावर विशेष मेहनत घ्यावी. शेवटच्या आठवड्यात उजळणी साठी short notes आधीच बनवून ठेवाव्यात, या नोट्स निदान 5 वेळा वाचून होतील याची काळजी घ्यावी. Prelims PYQ साठी निदान 2 तास रोज द्यावेत. आयोगाच्या जुन्या प्रश्नपत्रिका नियमितपणे सोडवून त्याचे विश्लेषण करावे. हमखास मार्क्स घेण्याच्या कोणत्या विषयात कमी पडतो आहोत याचे Micro-analysis करावे. GS पक्के मात्र CSAT मध्ये विकेट जाणाऱ्यांनी निदान 4 तास CSAT च्या सरावासाठी द्यावेत. हे 4 तास आपापल्या तयारीनुसार कमी-जास्त करावेत. 


2. दुसरा गट : याआधी दिलेल्या Prelims मध्ये Cutoff च्या आसपास (±5 range मध्ये) तरंगणारे. 

या गटाने Prelims आणि Mains च्या syllabus मध्ये common असणारे घटक (Core Polity, समाजसुधारक, महाराष्ट्र भूगोल, Core Economy, etc) ओळखून त्यांची Mains च्या दृष्टीने तयारी (Mains PYQ, पाठांतर, नोट्स) पक्की करावी. असे करताना Prelims चा यावेळचा score Cutoff +20 न्यायचा आहे याचा विसर पडू देऊ नये. Prelims PYQ, CSAT यांचा नियमित सराव करण्याला इतर पर्याय नाही.


3. तिसरा गट : Prelims नेहमी दहा गडी राखून पास होणारे, core content वर झोपेतून उठवले तरी जबरदस्त command असणारे Mains चे महारथी. Hamstring injury असूनही 201 runs चोपणाऱ्या ग्लेन मॅक्सवेल सारखे! 

या गटाने सकाळच्या सत्रात मराठी-इंग्लिश व्याकरण वगैरे Mains चे topics करायला हरकत नाही. आत्ताच व्याकरणाच्या प्रत्येकी 15 पानांच्या नोट्स बनवून ठेवल्या तर Prelims ते Mains दरम्यान त्यांची पारायणे करता येतील. त्याच बरोबर कायद्यासारखे कमी मेहनतीत हमखास भरघोस मार्क्स मिळवून देणाऱ्या Topics चे handy material आत्ताच बनवून ठेवले तर पुढे नक्की फायदा होईल. 

"कायदे पढोगे तो फायदे में रहोगे!" 

पुन्हा तेच, GS ला Cutoff +20 आणि CSAT ला हलक्यात घ्यायचे नाही. कारण ग्लेन मॅक्सवेल पण स्वस्तात out होऊ शकतो!


सगळं पुराण सांगून झाल्यावर पुन्हा तेच, यातील आपल्याला काय लागू होते ते आपले डोळे उघडे ठेवूनच शोधायचे आणि अंगिकारायचे. 

ऐकावे जनाचे करावे मनाचे!

कारण एकाला लागू झाले ते दुसऱ्याला लागू होईलच असे नाही. एकाला जे आज लागू झाले ते त्याला उद्या लागू होईलच असे नाही. एका विषयाला जे लागू झाले ते दुसऱ्या विषयाला लागू होईलच असे नाही. त्यामुळे क्षणोक्षणी सतर्क राहणे आणि मार्गक्रमण करणे गरजेचे. नेहमी स्वतःला Reinvent करत राहणे ही या प्रक्रियेची गरज आहे. लक्षात ठेवा, वर चर्चा केलेल्या कोणत्याही गटात तुम्ही असला तरी Prelims च्या दुसऱ्या दिवशी Mains चा अभ्यास जोमाने सुरू करायचा असेल तर Prelims मध्ये दमदार Lead घेणं क्रमप्राप्त आहे. त्या दृष्टीने पुढील वाटचालीचे नियोजन आणि त्यानुसार अंमलबजावणी करा. 20 ओव्हर्स मध्ये 288 runs चा पाठलाग करायचा असेल तर पहिल्या ओव्हरपासूनच फटकेबाजी करावी लागते, म्हणजे शेवटी RRR (Required Run Rate) हाताबाहेर जात नाही. 


खूप खूप शुभेच्छा. 💐

SR/ASO/PSI/STI यापैकी एकापेक्षा अधिक पदावरती निवड झाल्यानंतर कोणते पद निवडावे

 🚨 SR/ASO/PSI/STI यापैकी एकापेक्षा अधिक पदावरती निवड झाल्यानंतर कोणते पद निवडावे याबाबत खूप जणांचे मेसेज व कॉल येत आहे त्याबाबत काही अनुभव कथन येथे करतो.


1.SR (दुय्यम निबंधक मुद्रांक शुल्क): या पदाबाबत अधिक सांगायची आवश्यकता नाहीये.


2. PSI : 

१००% पोलीस प्रशासनाची आवड आहे यात अजिबात Confusion नाही अशा मुलांनी PSI घ्यायला पाहिजे. 

    थोडी जरी चलबिचलपणा असेल तर दुसरा पद निवडायला काही हरकत नाही.


3. ASO (मंत्रालय)

मुलांनी : पद घ्यायला हवं त्यासाठी


 सकारात्मक बाबी

 १. प्रमोशन खूप लवकर होतील २.चांगला जनसंपर्क वाढेल ३.आपल्या जर ओळखी चांगल्या झाल्या तर मंत्री कार्यालयामध्ये सुद्धा काम करता येईल. ४. तिथे राहून सुद्धा पहिली दोन वर्ष अभ्यास करता येतात (स्व अनुभव) ५. मुंबई राहायला खूप वाईट आहे असा निगेटिव्ह विचार अजिबात करू नका दोन ते तीन महिन्यानंतर मुंबईचं वातावरण आपल्याला एकदम चांगलं वाटायला लागेल.


मुलींसाठी : १. मुलींसाठी सुद्धा खूप चांगली पोस्ट आहे कारण मी प्रत्येक विभागामध्ये जास्त काम व कमी कामाची डेक्स असतात. २. एकाच ठिकाणी ऑफिस असल्यामुळे कुटुंबाकडे सुद्धा व्यवस्थित वेळ देता येईल.  


( पण काही जणांचा असं मत असू शकेल की मला फक्त शासकीय नोकरी हवी व त्यासोबत मी पूर्णवेळ फॅमिलीच द्यायची असेल तर ASO नका घेऊ)


4. STI

अभ्यास करायला खूप वेळ मिळतो म्हणून मुलं STI पद घेतात पण इतर पदावर सुद्धा पहिली एक-दोन वर्ष अभ्यास करायला मिळतात त्यामुळे अभ्यास या एकाच गोष्टीमुळे STI पद घेऊ नका.


सकारात्मक : 

अभ्यासाला वेळ मिळतो.

काम कमी आहे.

गावाकडे  जिल्ह्याच्या ठिकाणी पोस्टिंग होऊ शकते.


नकारात्मक : 

प्रमोशन ला उशीर आहे.

संपूर्ण कार्यकाळ एक सारख्याच पदावरती काम करावा लागेल.


(काही जणांचे गावाकडे खूप चांगली शेती असते व त्याकडे पाहण्यासाठी घरी माणसे कमी असतात त्या मुलांनी किंवा आई-वडिलांची काळजी घेण्यासाठी गावाकडे कोणी नाहीये अशा मुलांनी व मला शांतपणे दहा ते पाच शासकीय काम करायचा आहे व त्यानंतर माझा व इतर लोकांचा काहीही संपर्क नसावा व कामाचे जास्त तणाव येऊ नये यासाठी हे पद उत्तम आहे.)


🔻❗️वरील मते ही माझी वैयक्तिक व अधिकारी मित्रांच्या सल्ल्यानुसार एकत्र करून तुम्हाला दिलेली आहेत यापेक्षा काही मत वेगळं असू शकतं पण तुम्हाला निर्णय घेण्यासाठी एक प्रांजळ मत देण्याचा प्रयत्न केला आहे.


स्पर्धा परीक्षा किंवा अनेक नौकरी साठी घेण्यात येणाऱ्या परीक्षेत घड्याळावर अनेकदा प्रश्न विचारतात त्या साठी काही सुञ आज आपण पाहू या.

🔰घटक  - घड्याळ :- 👇

स्पर्धा परीक्षा किंवा अनेक नौकरी साठी घेण्यात येणाऱ्या परीक्षेत घड्याळावर अनेकदा प्रश्न विचारतात त्या साठी काही सुञ आज आपण पाहू या.

☘सुञ :-

1) वेळ दिली असता कोन काढणे.
      11
= --------- × M    -  30 × H
       2

M  - मिनीट
H  - दिलेल्या वेळेत एकूण किती तास आहेत.


2 )  समजा 7 ते 8 च्या दरम्यान किती वाजता तास व मिनीट काटा एकमेकावर येतात.....

सुञ...
       60 
=   -----------  ×  7 × 5
        55


3)  दिवसात किती वेळा तास व मिनीट काटा 90° चा कोन करतात  ??

उत्तर  -  12 तासात  -  22 वेळा.
            24 तासात  - 44 वेळा.


4) दिवसात किती वेळा तास काटा व मिनीट काटा परस्परांशी विरूद्ध असतात /येतात  ?

उत्तर  - 
     12 तासात    -  11 वेळा
     24 तासात    -  22 वेळा.


5 ) एक मिनीट म्हणजे   6° होय.
एक तास म्हणजे  90° होय.


6 ) प्रत्येक तासाला तितकेच ठोके पडत असतील तर दिवसात एकूण ठोके किती पडतात ?
      12  × 13 
=  ----------------   = 78.....12 तासात.
            2  

24 तासात एकूण ठोल   - 156


7 )  4 ते 5 च्या दरम्यान किती वाजता तास व मिनीट काटा विरुद्ध दिशेला असतील ?

स्पष्टीकरण  -
या वेळी मिनीट काटा 10 ते 11 च्या दरम्यान असेल म्हणून ...
M = 10 घ्यावे .

      60
=  --------- ×  5 × M
       55

       60  
=  -----------  × 5 × 10  
       55
      600               6
= -----------   = 54 ------
       11                11

                                  6
म्हणजे च  4 वाजून 54 ----- मिनीट.
                                  11                     

8)  5 ते 6 च्या दरम्यान किती वाजता 90 ° चा कोन होईल ?
स्पष्टीकरण  -

90 ° चा कोन होण्यासाठी मिनीट काटा 8 च्या पुढे असाला पाहीजे.
म्हणून  M = 8 घ्यावे .
       60 
  =  ------- × 5 × 8
        55

        480                7
=  -------------  = 43 ------
         11                 11

म्हणून ...                         7
90° चा कोन 5 वाजून 43 ----- मिनीट.
                                     11

=========================

Latest post

यशाचा राजमार्ग प्रश्नसंच

 खालील विधाने विचारात घ्या? अ  पोर्तुगीजांनी भारतात पहिला छापखाना 1556 ला गोवा येथे स्थापित केला. ब  मुंबई ला पहिला छापखाना आणण्याचा प्रयत्न...